Các bộ phận của quạt điện là điều đầu tiên người dùng muốn hiểu khi quạt gặp tình trạng chạy yếu, kêu to hoặc không quay. Việc nắm rõ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của quạt điện không chỉ giúp bạn tự kiểm tra lỗi cơ bản mà còn sử dụng thiết bị an toàn, bền bỉ hơn. Bài viết này, QuatDien.com sẽ phân tích chi tiết từng bộ phận, chức năng và cách quạt vận hành, mang đến cho bạn cái nhìn đầy đủ và dễ hiểu nhất.
Quạt điện vận hành ra sao?
Quạt điện tạo ra luồng không khí chuyển động liên tục, giúp tăng tốc độ bay hơi mồ hôi và mang lại cảm giác mát tự nhiên. Khi hiểu rõ cấu tạo của quạt điện, bạn sẽ thấy chính quá trình này quyết định khả năng làm mát chứ không phải gió thổi trực tiếp.
Bên trong quạt, động cơ điện quay trục và cánh với tốc độ cao, tạo luồng gió mạnh và ổn định. Không cần dùng sức như quạt tay, quạt điện làm giảm nhiệt nhanh hơn, duy trì gió đều và mang lại sự dễ chịu lâu dài cho người dùng.

Các bộ phận của quạt điện
Để hiểu rõ hơn về cách quạt vận hành, chúng ta cần xem qua các bộ phận của quạt điện. Những thành phần này được chia thành phần bên ngoài và bên trong, mỗi phần giữ một nhiệm vụ riêng.
Các bộ phận bên ngoài của quạt điện
Quạt điện gồm nhiều bộ phận phối hợp nhịp nhàng để tạo luồng gió làm mát. Nhìn từ bên ngoài, người dùng có thể nhận thấy những chi tiết quan trọng như động cơ, cánh quạt, thân quạt và lồng bảo vệ. Mỗi chi tiết đảm nhiệm một vai trò riêng, góp phần giúp quạt vận hành ổn định và an toàn.
- Động cơ: Động cơ là bộ phận tạo lực quay cho quạt, giúp cánh hoạt động mạnh và ổn định. Một motor tốt phải bền, ít rung và vận hành êm.
- Cánh quạt: Cánh quạt quay tạo ra sự chênh lệch áp suất, hình thành luồng gió làm mát. Chúng thường có 3–5 cánh với độ dài và độ dày khác nhau.
- Thân quạt: Thân quạt giữ động cơ và cánh cố định, hạn chế rung lắc khi chạy. Thiết kế thân quạt thường cho phép tháo lắp dễ dàng và điều chỉnh độ cao.
- Lồng quạt: Lồng quạt đan khít giúp bảo vệ cánh quay và tránh người dùng chạm vào. Chất liệu chắc chắn đảm bảo an toàn, đặc biệt với gia đình có trẻ nhỏ.
Từ việc nắm rõ các bộ phận của quạt điện bên ngoài, người dùng có thể dễ dàng đánh giá chất lượng, lựa chọn sản phẩm phù hợp và đảm bảo hiệu quả làm mát an toàn trong quá trình sử dụng.

Các bộ phận bên trong của quạt điện
Ở phần bên trong, các bộ phận của quạt điện được thiết kế tinh gọn nhưng giữ vai trò quyết định đến khả năng vận hành. Mỗi chi tiết đảm nhiệm một chức năng riêng, phối hợp để tạo chuyển động ổn định và luồng gió mạnh mẽ.
- Motor: Gồm cuộn dây đồng quấn quanh lõi thép, tạo lực từ giúp rotor quay. Một motor chất lượng phải hoạt động ổn định, ít nóng và duy trì tốc độ gió mạnh trong thời gian dài.
- Rotor: Được ghép từ nhiều lá thép mỏng kết hợp phần nhôm đúc để truyền chuyển động. Khi motor tạo từ trường quay, rotor xoay liên tục, kéo theo cánh quạt tạo gió.
- Tụ điện: Tạo dòng lệch pha giúp motor khởi động dễ dàng và chạy ổn định. Đây là bộ phận quan trọng giúp quạt đạt tốc độ gió đúng mức mà không gây rung hoặc nóng.
- Vỏ nhôm: Vỏ nhôm giữ vai trò kết nối rotor và stator, đồng thời bảo vệ lõi motor. Chất liệu nhôm giúp tản nhiệt tốt, đảm bảo motor hoạt động bền bỉ và an toàn trong thời gian dài.
- Bạc thau: Bạc thau chứa dầu bôi trơn giúp giảm ma sát ở trục quay, cho quạt vận hành êm và hạn chế mài mòn. Bộ phận này ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của motor.
Nhờ hiểu rõ các bộ phận của quạt điện ở phần bên trong, người dùng có thể đánh giá chất lượng motor, nhận biết dấu hiệu hư hỏng và lựa chọn sản phẩm bền bỉ, vận hành ổn định hơn.

Nguyên lý làm việc của quạt điện
Khi quạt được cấp điện, dòng điện chạy qua cuộn dây quấn quanh lõi thép tạo ra lực từ tác động lên rotor. Nhờ lực này, rotor quay và kéo theo cánh quạt, cho thấy cách các bộ phận của quạt điện phối hợp để tạo luồng không khí làm mát liên tục.
Các cuộn dây được bố trí lệch nhau kết hợp với tụ điện tạo ra dòng điện lệch pha. Sự lệch pha này hình thành từ trường quay bên trong stator. Từ trường quay khiến rotor xoay ổn định, giúp cánh quạt vận hành đều và mượt.
Khi điện trở cuộn dây thay đổi, cường độ dòng điện cũng thay đổi, làm từ trường mạnh hoặc yếu hơn. Nhờ đó, quạt có thể điều chỉnh tốc độ gió qua các mức khác nhau thông qua phím bấm hoặc núm xoay, phù hợp từng nhu cầu sử dụng.

Sơ đồ nguyên lý làm việc của quạt điện
Trong sơ đồ mạch của quạt điện, một phần trong cấu tạo quạt điện gồm 4 cuộn dây chính: 2 cuộn số, 1 cuộn chạy và 1 cuộn đề. Tất cả được đấu nối tiếp để tạo nên hệ thống điều chỉnh tốc độ gió.
- Ở mức gió số 1, quạt hoạt động yếu nhất vì nguồn điện đi qua cuộn chạy và hai cuộn số.
- Ở mức số 2, chỉ còn một cuộn số tham gia cùng cuộn chạy nên tốc độ trung bình.
- Ở mức số 3, nguồn điện cấp trực tiếp cho cuộn chạy, giúp quạt đạt tốc độ mạnh nhất.
- Khi chuyển số, một hoặc hai cuộn số sẽ được đấu bổ sung vào mạch, thay đổi dòng điện đi vào cuộn chạy hoặc cuộn đề.

>> Xem thêm: Thông số kỹ thuật của quạt điện: Hiểu nhanh trong 1 phút
Các mẫu quạt điện phổ biến và đáng mua nhất hiện nay
Để lựa chọn chính xác, bạn nên hiểu rõ các loại quạt điện phổ biến dưới đây. Mỗi dòng đều phù hợp một không gian và nhu cầu riêng, kèm theo gợi ý sản phẩm giúp bạn dễ dàng tìm đúng model phù hợp nhất.
Quạt đứng
Quạt đứng có kích thước lớn, đặt trên sàn và tạo luồng gió mạnh. Dòng quạt này phù hợp làm mát không gian rộng, sử dụng trong gia đình, văn phòng và những khu vực đông người.
Quạt treo tường
Quạt treo tường gắn cố định trên tường, giúp tiết kiệm diện tích và làm mát tập trung. Sản phẩm phù hợp phòng trọ, nhà hàng, quán ăn hoặc không gian nhỏ cần tối ưu bố trí.
Quạt tủ / quạt điều hòa thiết bị
Quạt điều hòa dùng trong tủ điện, tủ mạng hoặc hệ thống máy móc để hạ nhiệt và bảo vệ linh kiện. Nhờ giữ nhiệt độ ổn định, thiết bị vận hành bền bỉ và hiệu suất luôn được duy trì tốt.
Quạt trần
Quạt trần làm mát diện rộng và tăng thẩm mỹ cho không gian. Cánh quạt lớn tạo gió đều, phù hợp phòng khách, phòng ngủ, căn hộ, văn phòng hoặc quán ăn, đặc biệt rất tiết kiệm diện tích.
Sau khi hiểu rõ các bộ phận của quạt điện, người dùng sẽ biết yếu tố nào ảnh hưởng đến độ ồn, độ bền và sức gió. Nhờ những thông tin này từ QuatDien.com, bạn có thể đưa ra lựa chọn phù hợp hơn cho không gian sống. Một chiếc quạt có cấu tạo tốt sẽ mang lại sự thoải mái, vận hành ổn định và tiết kiệm điện lâu dài.






